Hệ Thống Quản Lý Thư Viện

GIÁO ÁN BỒI DƯỠNG HSG PHÂN MÔN LỊCH SỬ 9. KNTT
(Ai cần liên hệ sđt zalo: 0366394760, chút phí 50k)
Bài 1: Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945 - Kết nối tri thức
1.Nêu những nét chính về tình hình nước Nga Xô viết từ năm 1918 đến
năm 1922.
Trả lời:
- Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười năm 1917, quân đội 14 đế quốc đã
câu kết với các thế lực phản cách mạng trong nước mở cuộc tấn công vũ trang
vào nước Nga Xô viết.
- Trong những năm 1918-1920, nước Nga phải tiến hành cuộc chiến tranh cách
mạng chống thù trong, giặc ngoài trong những điều kiện khó khăn. Từ năm
1919, với việc thực hiện Chính sách cộng sản thời chiến, Nhà nước Xô viết đã
kiểm soát được các ngành kinh tế then chốt như: ngân hàng, đường sắt, ngoại
thương, hầm mỏ,...
- Cuối năm 1920, Hồng quân đã đánh tan giặc ngoại xâm và nội phản, bảo vệ
chính quyền cách mạng. Nhà nước Xô viết đã xoá bộ những bất công trong xã
hội, thực hiện quyền tự do dân chủ, quyền tự quyết của các dân tộc.
- Tháng 3/1921, Đảng Bôn-sê-vích quyết định thực hiện Chính sách kinh tế
mới (NEP) do Lê-nin đề xướng, với những nội dung cơ bản như:
+ Bãi bỏ chế độ trưng thu lương thực thừa và thay thể bằng chính sách thu thuế
lương thực;
+ Thực hiện tự do buôn bán;
+ Cho phép tư nhân được mở các xí nghiệp nhỏ, khuyến khích tư bản nước
ngoài đầu tư kinh doanh ở Nga,…
=> Nhờ thực hiện Chính sách kinh tế mới, nước Nga Xô viết đã từng bước vượt
qua khủng hoảng, phục hồi kinh tế và đời sống nhân dân được cải thiện.
2.Hoàn thành bảng (theo gợi ý dưới đây vào vở) về những thành tựu tiêu
biểu và hạn chế trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô
(trước năm 1941).

Lĩnh vực

Thành tựu tiêu biểu

Hạn chế

Chính trị

 

 

Kinh tế

 

Xã hội, văn  
hóa, giáo
dục
Trả lời:
Lĩnh vực

Thành tựu tiêu biểu

Hạn chế

Chính trị

- Thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Xô viết.

Kinh tế

- Năm 1937, Liên Xô đã trở thành cường quốc
công nghiệp đứng đầu châu Âu và thứ 2 thế giới - Nóng vội,
thiếu dân chủ
(sau Mĩ).
trong quá trình
- Công cuộc tập thể hoá nông nghiệp hoàn thành tập thể hoá
với quy mô sản xuất lớn.
nông nghiệp;

- Các giai cấp bóc lột bị xoá bỏ, chỉ còn lại hai - Chưa chú
đúng
giai cấp lao động là công nhân và nông dân tập trọng
mức đến việc
thể, cùng tầng lớp trí thức xã hội chủ nghĩa.
nâng cao đời
Xã hội, văn
- Xoá được nạn mù chữ, xây dựng hệ thống giáo sống
nhân
hóa, giáo
dục thống nhất, hoàn thành phổ cập Trung học dân,..
dục
cơ sở ở các thành phố.
- Đạt nhiều thành tựu trên các lĩnh vực khoa học
tự nhiên, khoa học xã hội, văn học-nghệ thuật…

3.Hãy cho biết một số hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở
Liên Xô (trước năm 1941).
Trả lời:
- Một số hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (trước
năm 1941) là:

+ Nóng vội, thiếu dân chủ trong quá trình tập thể hoá nông nghiệp;
+ Chưa chú trọng đúng mức đến việc nâng cao đời sống nhân dân,..
4.Tìm hiểu thông tin trên sách, báo và internet, viết đoạn văn ngắn giới
thiệu về một thành tựu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô
(1925-1941) mà em ấn tượng nhất.
Trả lời:
(*) Tham khảo: Bài viết giới thiệu về tiểu thuyết “Thép đã tôi thế đấy”
của Nikolai Otrovsky
Chắc hẳn những độc giả yêu thích văn học Nga đều biết đến tác phẩm nổi tiếng:
“Thép đã tôi thế đấy” của Nikolai Otrovsky. Cuốn tiểu thuyết này được xuất
bản lần đầu tiên vào khoảng năm 1932 sau đó đã được dịch ra hơn 70 thứ tiếng
và in ra ở hơn 80 nước, trong đó có Việt Nam. Cho tới thời điểm này, cuốn sách
đã được tái bản 772 lần với tổng ấn lượng lên đến 74 triệu bản.
“Thép đã tôi thế đấy” là một câu chuyện cảm động và sâu sắc về chàng thanh
niên Pavel Kochagin – hiện thân của tác giả Otrovsky. Cuốn tiểu thuyết này ra
đời khi Otrovsky trải qua những ngày tháng vô cùng khó khăn, gian khổ: bị bại
liệt, bị mù và bệnh tật không ngừng tàn phá cơ thể. Có thể nói, mỗi trang viết
chính là một sự trải nghiệm; đồng thời thể hiện sự cố gắng nỗ lực không ngừng
của Otrovsky trong cuộc sống.
Tiểu thuyết “Thép đã tôi thế đấy” được chia làm 18 chương nói về cuộc đời của
một người chiến sĩ Cách mạng: Pavel Korchagin. Anh là một thanh niên lớn lên
trong hoàn cảnh khó khăn của đất nước, mang trong mình lòng yêu Tổ quốc
cao cả, lí tưởng cống hiến sức trẻ của mình cho Cách Mạng, Đảng cộng sản.
Rồi Pavel bị mắc bệnh thương hàn, bại liệt, mù, vôi hóa cuộc sống và phải ngồi
xe lăn... Tưởng chừng như những lúc đó, cuộc đời anh đã đặt ra một dấu chấm
hết thì anh vẫn không lùi bước trước khó khăn và thách thức, không ngừng tin
tưởng và hi vọng. Cuối cùng thì anh cũng tìm ra một cuộc sống mới, một bước
ngoặt mới trong cuộc đời: viết sách. Anh lại phấn chấn, giống như được cầm vũ
khí mới và quay trở về hàng ngũ chiến đấu. Pavel đã để lại một bài học vô cùng
sâu sắc về cuộc sống dành cho biết bao thế hệ độc giả sau này: “Đời người chỉ
sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã
sống hoài, sống phí, cho khỏi hổ thẹn vì dĩ vãng ti tiện và hèn đớn của mình, để
khi nhắm mắt xuôi tay có thể nói rằng: tất cả đời ta, tất cả sức ta, ta đã hiến
dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời, sự nghiệp đấu tranh giải phóng loài
người...”

Có những con người sẽ còn sống mãi với lịch sử, có những trang sách sẽ còn
được lưu truyền mãi tới các thế hệ độc giả mai sau, có những bài học về cuộc
đời sẽ không bao giờ cũ. Hãy cầm trên tay và thưởng thức “Thép đã tôi thế
đấy”
Bài 2: Châu Âu và nước Mỹ từ năm 1918 đến năm 1945
1. Trình bày những nét chính về phong trào cách mạng ở các nước tư bản
châu Âu từ năm 1918 đến năm 1923.
Trả lời:
- Do hậu quả nặng nề của Chiến tranh thế giới thứ nhất và tác động của Cách
mạng tháng Mười Nga năm 1917, vào những năm 1918-1923, một phong trào
cách mạng đã bùng nổ ở hầu khắp các nước tư bản châu Âu.
+ Ở Đức:
▪ Ngày 9/11/1918, công nhân và các tầng lớp nhân dân ở Béc-lin nổi dậy đấu
tranh, lật đổ chế độ quân chủ. Tuy nhiên, sau đó, chính quyền rơi vào tay giai
cấp tư sản.
▪ Tháng 12-1918, Đảng Cộng sản Đức được thành lập.
▪ Trong những năm 1919-1923, phong trào cách mạng chống lại giai cấp tư sản
vẫn tiếp diễn nhưng thất bại.
+ Phong trào cách mạng cũng phát triển mạnh ở các nước châu Âu như: Hungga-ri, Anh, Pháp,...
▪ Ở Anh, từ năm 1919 đến năm 1921, đã có tới 6,5 triệu người bãi công.
▪ Ở Pháp, phong trào bãi công của công nhân chuyển thành cao trào cách mạng,
với cuộc tổng bãi công lớn nhất nổ ra nhân ngày Quốc tế Lao động (1-5-1920)
lôi cuốn hơn 1 triệu người tham gia.
- Qua phong trào, nhiều Đảng Cộng sản được thành lập như: Đảng Cộng sản
Hung-ga-ri (1918), Đảng Cộng sản Pháp (1920), Đảng Cộng sản Anh (1920),
Đảng Cộng sản Ita-li-a (1921),...
2. Trình bày sự thành lập và một số hoạt động chính của Quốc tế Cộng
sản.
Trả lời:

- Sự ra đời:
+ Sự phát triển của phong trào cách mạng thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ
nhất đã đặt ra yêu cầu cần phải có một tổ chức quốc tế để lãnh đạo.
+ Những hoạt động tích cực của V. I. Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích Nga.
=> Tháng 3/ 1919, Quốc tế Cộng sản (còn gọi là Quốc tế thứ ba) được thành
lập ở Mát-xcơ-va.
- Hoạt động chính: Trong thời gian tồn tại (1919-1943), Quốc tế Cộng sản đã
tiến hành 7 kì đại hội, để ra đường lối cho từng thời kì phát triển của cách mạng
thế giới, trở thành tổ chức quốc tế của giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp
bức trên toàn thế giới.
- Năm 1943, do sự thay đổi của tình hình thế giới, Quốc tế Cộng sản tuyên bố
tự giải tán.
3.  Khai thác tư liệu và thông tin trong mục, hãy trình bày nguyên nhận và
biểu hiện của cuộc đại suy thoái kinh tế trong những năm 1929-1933.

Trả lời:
- Nguyên nhân của đại suy thoái kinh tế: Trong những năm 1924-1929, kinh
tế ở các nước tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh mẽ, sản xuất tăng lên nhanh
chóng. Nhưng do sản xuất ồ ạt, nhu cầu và sức mua của thị trưởng không có sự
tăng lên tương ứng, làm cho hàng hoá trở nên ế thừa và dẫn tới suy thoái trong
sản xuất.
- Biểu hiện:

+ Tháng 10/1929, cuộc đại suy thoái kinh tế bùng nổ ở Mỹ, sau đó lan rộng ra
toàn thế giới tư bản chủ nghĩa, diễn ra trên tất cả các lĩnh vực (tài chính, công
nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp…).
+ Khủng hoảng kéo dài gần 4 năm, trầm trọng nhất là năm 1932.
4. Sự hình thành chủ nghĩa phát xít ở châu Âu diễn ra như thế nào?
Trả lời:
- Để thoát khỏi đại suy thoái kinh tế (1929 – 1933), các nước tư bản đã có nhiều
cách ứng phó khác nhau:
+ Các nước Anh, Pháp,... có nhiều thuộc địa, vốn và thị trường nên tiến hành
những cuộc cải cách kinh tế-xã hội.
+ Các nước Đức, I-ta-li-a, không có hoặc có ít thuộc địa nên ngày càng thiếu
vốn, thiếu nguyên liệu, thị trường, đã đi theo con đường phát xít hoá, thiết lập
chế độ độc tài, phát động chiến tranh để phân chia lại thế giới.
=> Sự xuất hiện và lên cầm quyền của lực lượng phát xít ở các quốc gia như:
Đức, Italia, Nhật Bản,… đã đặt thế giới trong tình trạng căng thẳng, nguy cơ
chiến tranh thế giới đang đến gần.
5. Trình bày những nét lớn về tình hình chính trị, kinh tế của nước Mỹ
giữa hai cuộc chiến tranh thế giới.
Trả lời:
♦ Tình hình chính trị
- Về đối nội:
+ Trong những năm 20 của thế kỉ XX, Đảng Cộng hoà liên tục nắm chính
quyền, đề cao sự phồn vinh của nền kinh tế, ngăn chặn các cuộc đấu tranh của
công nhận, đàn áp những người có tư tưởng tiến bộ…
+ Năm 1930, Đảng Dân chủ giành thắng lợi trong cuộc bỏ phiếu bầu Quốc hội
Mỹ.
- Về đối ngoại:
+ Trong những năm 20 của thế kỉ XX, giới cầm quyền Mỹ theo đuổi lập trường
chống Liên Xô, tiếp tục thực hiện học thuyết Mơn-rô (châu Mỹ của người châu

Mỹ) để bành trướng, thậm chí can thiệp về quân sự khi cần thiết đối với khu
vực Mỹ La-tinh.
+ Từ năm 1933, Chính phủ của Tổng thống Ph. Ru-dơ-ven đã công nhận và đặt
quan hệ ngoại giao với Liên Xô, thực hiện chính sách “láng giềng thân thiện”
đối với các nước Mỹ La-tinh.
♦ Sự phát triển kinh tế
- Trong những năm 20 của thế kỉ XX, kinh tế Mỹ bước vào thời kì phát triển
“hoàng kim”:
- Tháng 10/1929, cuộc đại suy thoái kinh tế bùng nổ ở Mỹ, bắt đầu từ lĩnh vực
tài chính, rồi nhanh chóng lan ra các lĩnh vực khác, khiến nền kinh tế-tài chính
Mỹ sa sút.
- Để đưa nước Mỹ thoát ra khỏi cuộc đại suy thoái, Tổng thống Ph. Ru-dơ-ven
đã thực hiện Chính sách mới, với các biện pháp nhằm: giải quyết nạn thất
nghiệp, phục hồi sự phát triển của các ngành kinh tế-tài chính, cải tổ hệ thống
ngân hàng, tạo thêm nhiều việc làm mới và ổn định tình hình xã hội.
- Chính sách mới đã cứu nguy cho chủ nghĩa tư bản Mỹ, góp phần làm cho
nước Mỹ duy trì được chế độ dân chủ tư sản, tình hình chính trị, xã hội dần dần
được ổn định.
6. Lập sơ đồ tư duy về những nét chính của tình hình châu Âu và nước Mỹ
giữa hai cuộc chiến tranh thế giới.
Trả lời:
- Sơ đồ 1: Châu Âu giữa hai cuộc Chiến tranh thế giới

- Sơ đồ 2: Nước Mĩ giữa hai cuộc Chiến tranh thế giới

7. Trình bày những nét lớn về tình hình chính trị, kinh tế của nước Mỹ
giữa hai cuộc chiến tranh thế giới.
Trả lời:
♦ Tình hình chính trị
- Về đối nội:
+ Trong những năm 20 của thế kỉ XX, Đảng Cộng hoà liên tục nắm chính
quyền, đề cao sự phồn vinh của nền kinh tế, ngăn chặn các cuộc đấu tranh của
công nhận, đàn áp những người có tư tưởng tiến bộ…
+ Năm 1930, Đảng Dân chủ giành thắng lợi trong cuộc bỏ phiếu bầu Quốc hội
Mỹ.

- Về đối ngoại:
+ Trong những năm 20 của thế kỉ XX, giới cầm quyền Mỹ theo đuổi lập trường
chống Liên Xô, tiếp tục thực hiện học thuyết Mơn-rô (châu Mỹ của người châu
Mỹ) để bành trướng, thậm chí can thiệp về quân sự khi cần thiết đối với khu
vực Mỹ La-tinh.
+ Từ năm 1933, Chính phủ của Tổng thống Ph. Ru-dơ-ven đã công nhận và đặt
quan hệ ngoại giao với Liên Xô, thực hiện chính sách “láng giềng thân thiện”
đối với các nước Mỹ La-tinh.
♦ Sự phát triển kinh tế
- Trong những năm 20 của thế kỉ XX, kinh tế Mỹ bước vào thời kì phát triển
“hoàng kim”:
- Tháng 10/1929, cuộc đại suy thoái kinh tế bùng nổ ở Mỹ, bắt đầu từ lĩnh vực
tài chính, rồi nhanh chóng lan ra các lĩnh vực khác, khiến nền kinh tế-tài chính
Mỹ sa sút.
- Để đưa nước Mỹ thoát ra khỏi cuộc đại suy thoái, Tổng thống Ph. Ru-dơ-ven
đã thực hiện Chính sách mới, với các biện pháp nhằm: giải quyết nạn thất
nghiệp, phục hồi sự phát triển của các ngành kinh tế-tài chính, cải tổ hệ thống
ngân hàng, tạo thêm nhiều việc làm mới và ổn định tình hình xã hội.
- Chính sách mới đã cứu nguy cho chủ nghĩa tư bản Mỹ, góp phần làm cho
nước Mỹ duy trì được chế độ dân chủ tư sản, tình hình chính trị, xã hội dần dần
được ổn định.
8. Nêu nhận xét của em về con đường thoát khỏi đại suy thoái của các nước
tư bản châu Âu và nước Mỹ.
Trả lời:
♦ Nhận xét:
- Do điều kiện lịch sử của mỗi nước có sự khác nhau, nên các nước tư bản Âu –
Mĩ đã đưa ra những giải pháp khác nhau để thoát khỏi đại suy thoái. Cụ thể là:
+ Các nước Anh, Pháp,... có nhiều thuộc địa, vốn và thị trường nên tiến hành
những cuộc cải cách kinh tế-xã hội.

+ Các nước Đức, I-ta-li-a, không có hoặc có ít thuộc địa nên ngày càng thiếu
vốn, thiếu nguyên liệu, thị trường, đã đi theo con đường phát xít hoá, thiết lập
chế độ độc tài, phát động chiến tranh để phân chia lại thế giới.
- Sự xuất hiện và lên cầm quyền của lực lượng phát xít ở các quốc gia như:
Đức, Italia, Nhật Bản,… đã đặt thế giới trong tình trạng căng thẳng, nguy cơ
một cuộc chiến tranh thế giới mới đang đến gần.
9. Tìm hiểu thông tin trên sách, báo và internet, viết đoạn văn ngắn giới
thiệu về Chính sách mới của Tổng thống Ph. Ru-dơ-ven nhằm đưa nước
Mỹ thoát khỏi cuộc đại suy thoái kinh tế.
Trả lời:
Để đưa nước Mĩ thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng, Tổng thống Ru-dơ-ven đã
thực hiện một hệ thống các chính sách, biện pháp của Nhà nước trên các lĩnh
vực kinh tế - tài chính và chính trị - xã hội, được gọi chung là Chính sách mới.
Bằng sự can thiệp tích cực của Nhà nước vào đời sống kinh tế, Chính phủ Rudơ-ven đã thực hiện các biện pháp giải quyết nạn thất nghiệp, phục hồi sự phát
triển kinh tế thông qua các đạo luật về ngân hàng, phục hưng công nghiệp, điều
chỉnh nông nghiệp. Trong các đạo luật đó, Đạo luật Phục hưng công nghiệp là
quan trọng nhất. Đạo luật này quy định việc tổ chức lại sản xuất công nghiệp
theo những hợp đồng chặt chẽ về sản phẩm và thị trường tiêu thụ.
Chính sách mới đã giải quyết được một số vấn đề cơ bản của nước Mĩ trong
cơn khủng hoảng nguy kịch. Nhà nước đã tăng cường vai trò của mình trong
việc cứu trợ người thất nghiệp, tạo thêm nhiều việc làm mới, khôi phục sản
xuất, xoa dịu mâu thuẫn giai cấp và góp phần làm cho nước Mĩ duy trì được
chế độ dân chủ tư sản. Chính vì thế, Ru-dơ-ven là người duy nhất trong lịch sử
nước Mĩ trúng cử Tổng thống 4 nhiệm kì liên tiếp.